Рух “Мэта 99”

У Беларусі знялі міні-фільмы, якія паказваюць,
што ў рэчаіснасці адбываецца з адыходамі,
пасля таго як іх выкінулі ў кантэйнер для паасобнага збору

Многія беларусы не сартуюць побытавыя адкіды нават пры наяўнасці адмысловых кантэйнераў. Чаму? Сумневы ў дамэтнасці сваіх дзеянняў і няведанне, што насамрэч адбываецца з адсартаванымі адыходамі. Ці сапраўды адкіды, якія мы сабралі паасобна, будуць перапрацаваны? Ці ёсць у Беларусі рэсайклінг?
Адмыслова для руху «Мэта 99» установай «Аператар другасных матэрыяльных рэсурсаў» зняты міні-фільмы, якія паказваюць, што адбываецца з адыходамі паперы, шклы, пластыка пасля таго як іх выкінулі ў кантэйнеры для паасобнага збору. З дапамогай гэтага відэа Аператар другасных матэрыяльных рэсурсаў хоча паказаць усім, хто сумняецца, што збіраць паасобна адкіды ў Беларусі мае сэнс.
Сэнс ёсць, таму што перапрацоўка ў Беларусі ёсць!
Міні-фільмы можна паглядзець на канале youtube target99 Belarus ці знайсці ў інтэрнэце #перапрацоўка99.
Што адбываецца з папяровымі адыходамі пасля паасобнага збору:

Што адбываецца з папяровымі адыходамі пасля паасобнага збору

Што адбываецца з адыходамі шкла пасля паасобнага збору:

Што адбываецца з адыходамі шкла пасля паасобнага збору

Што адбываецца з адыходамі пластыку пасля паасобнага збору:

Што адбываецца з адыходамі пластыку пасля паасобнага збору

Здымка міні-фільмаў вялася цягам снежня 2015 года ў Мінску, Гомлі, Добрушы, Горадні і Барысаве – на прадпрыемствах, дзе праводзіцца дасартаванне паасобна сабраных адходаў, рыхтоўля іх да выкарыстання, а таксама рэальная перапрацоўка другсыравіны. Для гэтага ўжывалася тэхніка здымкі timelapse, аэраздымка.
Рэалізацыяй ідэі відэа «Перапрацоўка ў Беларусі ёсць» для руху «Мэта 99» займаўся Леанід Хвашчынскі, які выступіў у якасці сцэнарыста, рэжысёра і аператара.
«Перапрацоўка ў Беларусі ёсць» гэта спроба данесці да людзей менавіта тую сітуацыю, якая ёсць у Беларусі. Таму я пагадзіўся на здымку», − кажа Леанід.
Да таго як узяцца за працу над гэтым відэа, Леанід не звяртаў адменна пільнай увагі на тэму адходаў у Беларусі. Ён не чуў пра рух «Мэта 99».
– Але я ведаў, што людзі забруджваюць адыходамі месцы, у якіх жывуць, і тэма перапрацоўкі, убору з тэмай безадыходнай вырабніцтва, павінна быць у прыярытэце цяпер. Сітуацыя, калі лёс адходаў мала каго дакранаецца, засталася ў мінулым. Калі ты нешта выкінуў, то не трэба думаць, што ўсё ў парадку, можна і далей забруджваць прыроду. Трэба шукаць шляхі да гармоніка з прыродай, нават жывячы ў гарадах. Па факце, у Беларусі, усе што сабрана паасобна, максімальна перапрацоўваецца і будзе скарыстана зноў. Я смог пераканаецца ў гэтым асабіста. І рады, што зняў відэа пра гэта.
Мы спыталі Леаніда, ці збірае ён цяпер побытавыя адкіды паасобна.
– Прыкладна за месяц да пачатку здымак, у маёй хаце заварылі смеццявод, і я стаў выносіць смецце ў кантэйнеры. У мяне з’явілася трохі пытанняў пра дамэтнасць паасобнага збору ў Беларусі і адказы не прымусілі сябе доўга чакаць. Усё было заканамернае. Калі мне трэба было даведацца пра перапрацоўку і зразумець, што ўсё, што я буду збіраць паасобна, пойдзе на карысць − я даведаўся пра гэта. Я збіраю паасобна.

Для даведкі:
Рух «Мэта 99» − гэты рух у падтрымку паасобнага збору побытавых адходаў, ініцыяваны Аператарам другасных матэрыяльных рэсурсаў у 2015 году. Рух «Мэта 99» яднае жыхароў нашай краіны вакол агульнай ідэі: «Ад кожнага чалавека залежыць сітуацыя з побытавымі адыходамі ў краіне. Хочаш, каб стала лепш вакол – рабі простую рэч – збірай паасобна побытавыя адкіды».

Жыхары Беларусі за 2015 год сабралі для перапрацоўкі амаль 600 тыс. тон адходаў. Ровень выкарыстання камунальных адходаў дасягнуў 15,6 %.
За 2015 год жыхарамі Беларусі сабрана ўшануй 600 тыс. тон перапрацоўных адходаў паперы, шкла, пластыку, тэкстылю, зношаных шын. Гэта тыя адкіды, якія пасля патрэбнай апрацоўкі можна скарыстаць паўторна – у якасці сыравіны ў вытворчасці новай прадукцыі з таго ж матэрыялу (адходаў шкла для новай шкляной тары, адходаў пластыку для новых вырабаў з пластыку і да т. п.).
Гэтыя адкіды не былі папросту пахаваны на палігонах. Дзякуючы таму, што іх выкінулі ў кантэйнер для паасобнага збору ці прынеслі ў прыёмны пункт, адкіды змаглі адправіць на перапрацоўчыя прадпрыемствы.

Што значаць сабраныя 600 тыс. тон адходаў і наколькі гэта вялікі аб’ём?
Сабраныя 323 тыс. тон адходаў макулатуры заменяць пры вытворчасці новай паперы і кардону драўніну лесу пляцам 1000 футбольных палёў.
Для перавозкі 164 тыс. тон сабраных адходаў шкла запатрабуецца 4100 таварных вагонаў. Склад з такім лікам вагонаў зойме ўсю Мінскую кальцавую аўтамабільную дарогу. Выкарыстанне сабраных 164 тыс. тон шклабою ў вытворчасці новага шкла сэканоміць столькі электрычнай энергіі, колькі спажываюць усе жыхары такога горада як Магілёў цэлы месяц.

Сабраныя 52 тыс. тон адходаў пластыку – гэта 1 302 500 500 ПЭТ-бутэлек. Энергіі, якая эканоміцца пры перапрацоўцы такога ліку ПЭТ-бутэлек, досыць, каб 1 млн. халадзільнікаў працаваў цягам 17 месяцаў.
Аператар другасных матэрыяльных рэсурсаў заўдзячвае ўсіх, хто падтрымвае паасобны збор адходаў у Беларусі для Мэты 99!
У Мінску, Гомлі, Магілёве, Горадні, Брэсце і Віцебску змесцаваны білборды з падзякай жыхарам Беларусі за сабраныя паасобна адкіды.
А што адбывалася з сабранымі адыходамі паперы, шклы, пластыка можна ўбачыць у знятых для руху «Мэта 99» міні-фільмах, якія паказваюць увесь шлях, які праходзяць адкіды, каб быць перапрацаванымі ў Беларусі: ад вывазу і дадатковага сартавання адходаў, рыхтоўлі да выкарыстання другаснай сыравіны да перапрацоўкі ў новую прадукцыю:
Міні-фільмы можна знайсці ў інтэрнэце пад хэштэгам #перапрацоўка99.
Такім чынам, па выніках 2015 года ровень выкарыстання камунальных адходаў у Беларусі дасягнуў 15,6 %. Для параўнання пяць гадоў таму ў краіне перапрацоўвалася 9 % камунальных адходаў. У 2010 годзе на выкарыстанне было адпраўлена амаль у 2 разы менш адходаў – 328,4 тыс. тон.

Мы прывыклі параўноўваць ровень выкарыстання адходаў у Беларусі з узорным – у краінах ЕС. Паводле дадзеных статыстычнай службы ЕС у 2014 годзе сярэдні ровень выкарыстання муніцыпальных адходаў у краінах ЕС склаў 43,5% (у Германіі – 63,8%). Але гэта не толькі паўторнае выкарыстанне адходаў пакавання, шын, тэкстылю ў якасці другсыравіны (што завуць recycling), але і кампаставанне арганічных (харчовых і раслінных) побытавых адходаў. А вось у якасці другсыравіны ў краінах ЕС выкарыстоўваецца каля 28 % муніцыпальных адходаў.

Для даведкі:
Дзяржаўная ўстанова «Аператар другасных матэрыяльных рэсурсаў» − некамерцыйная арганізацыя, якая каардынуе ў Рэспубліцы Беларусь дзейнасць у сферы звароту з другаснымі матэрыяльнымі рэсурсамі.
Рух «Мэта 99» − гэты рух у падтрымку паасобнага збору побытавых адходаў, ініцыяваны Аператарам другасных матэрыяльных рэсурсаў у 2015 годзе. Рух «Мэта 99» яднае жыхароў нашай краіны вакол агульнай ідэі: «Ад кожнага чалавека залежыць сітуацыя з побытавымі адыходамі ў краіне. Хочаш, каб стала лепш вакол – рабі простую рэч – збірай паасобна побытавыя адкіды».